Polyester-katoen, polyester-elastaan of mengsels van synthetische vezels: textiel met meerdere componenten is alomtegenwoordig in de textielindustrie. Hoewel ze de combinatie van verschillende technische eigenschappen mogelijk maken, bemoeilijken ze de recycling aan het einde van hun levenscyclus aanzienlijk. Welke oplossingen kunnen een betere terugwinning van deze materialen mogelijk maken?
Alomtegenwoordige mengsels van materialenOm te voldoen aan de eisen op het gebied van comfort, weerstand, elasticiteit of onderhoudsgemak, combineren fabrikanten vaak verschillende soorten vezels.
De polyester-katoenmix wordt vooral veel gebruikt in kleding en professionele textielproducten. Polyester zorgt voor stevigheid en stabiliteit, terwijl katoen bijdraagt aan comfort en vochtabsorptie.
Ook andere combinaties komen vaak voor, zoals polyester-elastaan in sportkleding of polyamide-elastaan in technische textielsoorten.
Aan deze mengsels worden soms coatings, membranen, prints of accessoires toegevoegd, waardoor de producten nog complexer worden om te recyclen.
Waarom zijn gemengde textielsoorten moeilijk te recyclen?
Verschillende vezels reageren niet op dezelfde manier op transformatieprocessen.
In een polyester-katoenmengsel is polyester een thermoplastisch polymeer dat kan worden gesmolten en verwerkt. Katoen, dat voornamelijk uit cellulose bestaat, smelt niet en degradeert onder invloed van hitte. Tijdens thermomechanische recycling kunnen de katoenvezels de polyesteromzetting verstoren en de kwaliteit van het uiteindelijke materiaal beïnvloeden.
De mix van polyester en elastaan brengt ook problemen met zich mee: elastaan kan bij verhitting afbreken en de polyesterfractie verontreinigen.
Deze interacties kunnen leiden tot een inconsistente kwaliteit van het gerecyclede polymeer, verwerkingsproblemen en een beperking van de mogelijke toepassingen.
Identificeer en scheid de materialen.
Het verbeteren van de recycling van textiel met meerdere componenten begint met een beter begrip van de samenstelling ervan. Optische herkenningstechnologieën, met name nabij-infrarood (NIR) spectroscopie, maken het mogelijk om bepaalde vezelfamilies te identificeren en vergemakkelijken het geautomatiseerd sorteren van textielafval.
Andere methoden maken gebruik van fysieke, thermische of chemische behandelingen om bepaalde materialen te scheiden.
Voor polyester-katoentextiel worden verschillende processen onderzocht om een polyesterfractie en een cellulosefractie terug te winnen. Het is echter belangrijk om onderscheid te maken tussen het identificeren van de materialen en hun daadwerkelijke scheiding: het herkennen van de samenstelling van een textiel betekent niet noodzakelijkerwijs dat de vezels al gescheiden zijn.
Waardeer elke breuk
Wanneer volledige scheiding van materialen niet mogelijk of economisch niet haalbaar is, kan men ook een geschikte terugwinningsmethode voor elke fractie zoeken. Fracties die voldoende polyester bevatten, kunnen met name worden ingezet voor thermomechanische recycling, mits ze compatibel zijn met het proces.
De cellulosefracties uit katoen kunnen op hun beurt worden ingezet voor andere verwerkingsprocessen die aansluiten bij hun eigenschappen. Deze aanpak maakt het mogelijk om complementaire oplossingen te overwegen in plaats van te zoeken naar één enkel proces dat alle componenten van een textielproduct kan verwerken.
Ecodesign: anticiperen op recycling
Het verminderen van de moeilijkheden bij recycling heeft ook te maken met productontwerp. Door waar mogelijk textiel uit één materiaal te gebruiken, het aantal moeilijk te scheiden componenten te beperken en behandelingen te kiezen die compatibel zijn met recyclingprocessen, kan hergebruik aan het einde van de levenscyclus worden vergemakkelijkt.
Dit betekent niet per se dat alle mengsels, die vaak aan reële functionele behoeften voldoen, moeten worden geëlimineerd, maar eerder dat recyclingmogelijkheden vanaf de ontwerpfase meer volledig moeten worden geïntegreerd.
RE-APS: Nieuwe mogelijkheden verkennen om waarde toe te voegen aan polyester
Het Europese RE-APS-project werkt aan de ontwikkeling van thermomechanische recyclingoplossingen voor polyester in de textielindustrie.
De voorbereiding en karakterisering van materialen zijn essentiële stappen: de aanwezigheid van niet-thermoplastische vezels of andere componenten kan de kwaliteit van gerecycled polyester en de verwerkingsmogelijkheden ervan direct beïnvloeden.
Door polyesterrijke fracties te identificeren, voor te bereiden en hun geschiktheid voor recycling te beoordelen, kunnen we nieuwe mogelijkheden voor waardevermeerdering onderzoeken.
Gemengde textielsoorten vormen een grote uitdaging voor de circulaire economie, maar bieden tegelijkertijd een onbenut potentieel aan grondstoffen. Door het sorteren, scheiden en terugwinnen van verschillende materialen te verbeteren, kan de industrie bijdragen aan de ontwikkeling van nieuwe sectoren voor textielrecycling in Europa.
Lezingen :
Recent Advances in Recycling Polyester–Cotton Blended Textiles: Review (2026) , https://www.mdpi.com/2673-7248/6/3/92
Tackling critical challenges in textile circularity (2023), https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S2213343723012216
Commission européenne – EU Strategy for Sustainable and Circular Textile, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=celex:52022DC0141
